Türkiye’nin Yasal Forex Tarihine Bakış

Yasal düzenleme öncesinde 2000’lerin ortalarından itibaren Türkiye’de yaygınlaşmaya başlayan forex piyasası Sermaye Piyasası Kurulu’nun(SPK), 2011 yılında denetlemeye tabi tutmasıyla yasal zemine oturdu.

1. 28 Ağustos 2011 – Forex Piyasası İlk Kez Denetim Altına Alındı

Sermaye Piyasası Kurulu(SPK), 28 Ağustos 2011’de forex piyasasındaki yatırımcıları korumak ve piyasanın gelişimine destek sağlamak amacıyla yayımladığı tebliğ ile ilk olarak forex piyasasını denetim altına aldı. Bu tarihte yayımlanan tebliğde kaldıraç oranı 1’e 100 olarak belirlenmişken herhangi bir alt limit bulunmuyordu.

İlk tebliğ metni: http://www.spk.gov.tr/duyurugoster.aspx?aid=2011824&subid=0&ct=c

Bu sayede;

  • Yatırımcılar, yatırımlarıyla ilgili problemde karşılarında şikayet edebilecekleri Sermaye Piyasası Kurulu(SPK) gibi yasal otoriteye kavuştular.
  • Aracı kurumlar, 4 yıl gibi kısa sürenin sonunda 30 yıllık hisse senedi piyasası yıllık komisyon kazançları, yıllık forex kazançlarına eşit oldu.
  • 2011 öncesinde 10 yıldır istihdamda artış kaydedemeyen aracı kurum sektörü %20’lik bir artış yaşadı.

2. 14 Ocak 2016 – Forex Piyasasına Sınırlamalar Getirildi.

Aracı kurumların agresif satış politikaları ve satış/kâr odaklı çalışmaları sonucu Sermaye Piyasası Kurulu, yatırımcıyı korumak üzere genel olarak aşağıdaki önlemleri aldı.

Düzenleme Linki: http://spk.gov.tr/duyurugoster.aspx?aid=20160114&subid=0&ct=f&submenuheader=null

  • Kaldıraç oranı: Türk Lirası, Amerikan Doları ve Euro’nun birbirlerine karşı olan para birimlerinde ve Altın’da 100:1 olarak tutulurken, bu varlıklar dışında kalan tüm ürünler için kaldıraç oranı 50:1’e düşürüldü.
  • Yatırım miktarı 20 bin TL veya muadili dövizin altında bulunan yatırımcıları korumak maksadıyla yukarıda belirtilmiş olan kaldıraç oranlarının yarısı uygulandı. (Yani  Türk Lirası, Amerikan Doları ve Euro’nun birbirlerine karşı olan para birimlerinde ve Altın’da 50:1 olarak, bu varlıklar dışında kalan tüm ürünler için kaldıraç oranı 25:1 oranları geçerli oldu.)
  • Potansiyel yatırımcılara, yatırıma başlamadan önce 6 iş günü boyunca demo hesap kullanma ve en az 50 işlem yapma şartı getirildi.
  • Aracı kurum internet sitelerinde ve forex reklamlarının tamamında kurum kâr/zarar oranının yer alması zorunlu hale getirildi.
  • Forex ile ilgili yatırım danışmanlığı ve bireysel portföy yöneticiliği hizmetleri yasaklandı.

Hal böyleyken, aracı kurumlar bu kararlara tepki göstermiş, forex piyasasının cazibesinin kaybolacağı yönünde çokça görüş bildirmişti. Fakat sektöre ölçümlenebilir olumsuz etkisi olmadı.

3. 10 Şubat 2017 – Forex Piyasalarında Sınırlamalar Katılaştı

SPK, 2016 yılının başında aldığı tedbirler yetersiz kaldı. Aracı kurumların agresif satış politikaları ve yatırımcının aleyhine işlem yapmaları önlenemedi. Yatırımcı şikayetleri artarak devam etti. Yatırımcı şikayetleri ve aracı kurumların önlenemeyen çalışma prensipleri Sermaye Piyasası Kurulu’nu canından bezdirmişe benziyor ki SPK, forex sektörünü ciddi derecede küçültme yolunda aşağıdaki maddeler ile piyasa hakkında sınırlamalar getirdi.

Düzenleme Linki: http://www.spk.gov.tr/duyurugoster.aspx?aid=20170210&subid=1&ct=c

  • Maksimum uygulanabilecek kaldıraç oranı  1:100 iken tüm enstrümanlar için 1:10 olarak sabitlendi.
  • Minimum teminat tutarı 50.000 TL olarak alt sınır getirildi.
  • Aracı kurumlar(mesleğim ve çevrem gereği de gördüğüm kadarıyla) daralmaya gitti. Türkiye Sermaye Piyasaları birliği her ne kadar 3 aylık sektör raporunu yayımlamamış da olsa %10 ila %15 arasında çalışan sayısında azalma bekliyorum. Bu oran takriben 650-1000 çalışana denk geliyor. Rapor çıktığında güncelleyeceğim.
  • 2017 sonuna kadar sadece forex işlemi yapan 10 aracı kurumun kapanması bekleniyor.

Yazımızı forex ile ilgili yeni tebliğler çıktıkça güncellemeye devam edeceğiz. Böylelikle forex piyasaları ile ilgili kendimize kilometre taşı oluşturmuş, elimizin altında temiz bir bilgi kaynağı bulundurmuş olacağız.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here